BiSL Next – Toepassing in de praktijk

In Nederland bestaan bedrijven die zelf software ontwikkelen. Soms in samenwerking met externe bedrijven, soms geheel intern. In de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw was dat heel gewoon. Ook bedrijven met maar een paar honderd werknemers hadden in die tijd een eigen afdeling IT met daarbinnen een groep softwareontwikkelaars. Er was immers nog maar heel weinig standaardsoftware beschikbaar, dus als je iets met computertechnologie wilde doen in je organisatie…dan moest je het zelf maken. Zelfs hardware werd vaak op maat samengesteld.

Die tijd is voorbij. Kleine en middelgrote organisaties hebben allang geen interne softwareontwikkeling meer. Terwijl ze meer computertechnologie inzetten dan ooit, maar wel allemaal bestaande uit standaardcomponenten. Die worden door externe leverancier geleverd en zijn vaak wel toegespitst op een bepaald toepassingsgebied; software specifiek voor de zorg, het onderwijs, de overheid, energiesector…

Er is dus feitelijk in Nederland maar een zeer kleine minderheid van bedrijven over die nog zelf software op maat ontwikkelen. Een belangrijke reden hiervoor is dat een bedrijf unieke bedrijfsprocessen, producten of diensten heeft. Zoals bijvoorbeeld de Belastingdienst. Of het RDW. Of… Het is heel logisch dat voor dergelijke bedrijven geen standaardsoftware in de markt is; er is immers eigenlijk geen “markt”. Als leverancier zou je geen droog brood kunnen verdienen.

Vervolgens, als de IT bestaat uit standaardcomponenten, waarom zou je dat dan nog zelf beheren? Daaruit volgt een tweede trend; die van outsourcing, cloudcomputing. Langzamerhand wordt wel duidelijk dat het in veel bedrijven een reële keuze is om de “harde” IT (infra- en technisch applicatiebeheer) niet meer in eigen beheer uit te voeren. Door dat andere, gespecialiseerde bedrijven te laten doen, kun je wellicht euro’s besparen (hoewel dat vaak tegenvalt). Wat zeker wel lukt, en dat is de winst, is je concentreren op je kerntaken. Als ziekenhuis besta je immers niet om een serverpark te runnen, maar om patiënten te helpen. En bij gemeenten draait het toch om de burgers. En bij onderwijsinstellingen om de studenten.

Wat heeft dit alles met BiSL en BiSL Next te maken? Wel, dat is eenvoudig. Bij BiSL draait het om de functionele kant van IT, de toepassing ervan. En dat is natuurlijk wel iets wat je in je eigen organisatie goed moet regelen. Zo bestaat er bijvoorbeeld een pakket als SharePoint, en technisch is dat helemaal niet moeilijk draaiend te krijgen. Maar functioneel goed gebruiken, eruit halen wat erin zit, daar zit de uitdaging. Daarmee is meteen geïllustreerd waar het allergrootste deel van werknemers op functioneel gebied mee te maken heeft of gaat krijgen: niet de IT-kant, maar focus op de gebruikerskant. En hadden we dat grappig genoeg niet al 10-15 jaar geleden bedacht? Het wordt zowaar in de nabije toekomst ook echt werkelijkheid; nauwelijks nog bemoeienis met de techniek, en bijna alle tijd en energie beschikbaar waarvoor je ook functioneel echt bent: de gebruikers. En BiSL Next kan, naast andere frameworks als BiSL Foundation, FSM en MCTL, daar zeker een heel mooie bijdrage aan leveren.

BiSL Next – Wat biedt de update van BiSL Foundation?

De Nederlandstalige versie van BiSL Next is inmiddels compleet; een boek, het examen, uitwerkingen, opleiders die cursussen aanbieden, wat wilt u nog meer?

Maar wat biedt BiSL Next eigenlijk?

Allereerst maar een mogelijk misverstand uit de weg ruimen. BiSL Next is de opvolger van BiSL Foundation, dus de vervanger. Het is niet iets wat u bovenop de Foundation kunt “stapelen”.  Wel is het mogelijk onderdelen samen te gebruiken, maar daarover later meer.

Dan een aantal voordelen ten opzichte van BiSL Foundation op een rij.

1. Verfrissend model

In het algemeen wordt het als een verfrissend model gezien. En dat kan niet van alle modellen in de wereld worden gezegd 🙂 Natuurlijk is dat niet het allerbelangrijkste punt, maar een visueel aantrekkelijk model helpt zeker bij het gebruik.

2. Na 12 jaar een grondige herziening, dus er is niet zomaar hier en daar een proces, activiteit of term verbeterd

Bij de ontwikkeling van de opvolger van BiSL Foundation was even de vrees dat het bij enige cosmetische aanpassingen zou blijven. Gelukkig is BiSL Foundation flink onderhanden genomen, waarbij de goede elementen (hopelijk) wel bewaard zijn gebleven.

3. Verlaten van het demand-supply model

Het demand-supply model, waarbij Business Informatiemanagement aan de gebruikerskant is gepositioneerd en IT aan de supply-kant, is verlaten. Hoewel het een heel helder model is loop je het risico dat je tegenover IT komt te staan. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Tegenwoordig is samenwerken het devies en dat is met BiSL Next eenvoudiger.

4. Het loslaten van processen, hoewel er wel wordt geleund op frameworks als ITIL

Processen zijn nuttig. Maar wel als hulpmiddel, ter ondersteuning. De tijd dat processen in modellen als ITIL, ASL en ook BiSL leidend zijn ligt achter ons. Het gaat immers niet om een proces, de inrichting van een proces of de goede uitvoering ervan, het gaat erom dat je de juiste doelen behaald. Processen zijn daarmee precies wat ze zijn; handige hulpmiddelen om het werk te structureren en zo efficiënt en effectief mogelijk uit te voeren.

5. Aandacht voor data en technologie op zichzelf, dus niet alleen informatievoorziening en informatiesystemen

Informatie en informatiesystemen bestaan. Toch kan er, als je kijkt naar data en technologie, meer met IT worden bereikt dan alleen dat. Eerlijk is eerlijk, ook BiSL Next hinkt nog een beetje op twee gedachten terwijl in een model als MCTL (www.mctl.nl) alle toepassingsmogelijkheden van computertechnologie voor een organisatie evenwichtig worden belicht. Toch is BiSL Next hier een heel eind de goede richting opgeschoven.

6. Begrip informatie hier en daar vervangen door data

Er ging onder sommige cursisten wel een grapje rond dat als je in het BiSL Foundation boek het woordje “informatie” zou schrappen, het boek half zo dik zou zijn. In BiSL Next wordt, en dat is echt een verbetering, data in het juiste perspectief gebruikt. Dat daaruit zinvolle informatie moet worden gedestilleerd staat buiten kijf, maar wel in de goede volgorde….

7. Focus op Need-Value: de behoefte vanuit de organisatie en de waarde die IT hierin kan vervullen

De waarde van IT voor een organisatie is uiteraard cruciaal in het hele functionele gebied. In BiSL Next zijn heel helder Need en Value tegenover elkaar gezet. Wat nog wel een toefje beter kan, is de uitwerking van deze twee drivers. Wellicht dat er binnenkort een whitepaper verschijnt waarin juist dit verder wordt uitgewerkt?

8. Samenvoegen Functionaliteitenbeheer en Verbindende processen op uitvoerend niveau

Een van de wensen die veel gebruikers van BiSL Foundation hadden was de samenvoeging van de twee procesclusters Functionaliteitenbeheer en Verbindende processen. Bij elkaar vormen deze in het BiSL Next model het domein Improvement. Dit domein is een logisch samenhangend geheel rondom het streven om systemen steeds verder te verbeteren. Niets mee mis dus!

9. Meer aandacht voor Governance

Cloudcomputing neemt in Nederland en de rest van de wereld langzamerhand een enorme vlucht. Dat betekent dat de “harde” IT steeds meer uit organisaties verdwijnt en de nadruk steeds meer komt te liggen op het toepassen van die IT. Het biedt een enorme kans voor alle werknemers in het hele functionele gebied; dat is immers hun gebied. Maar in plaats van alles zelf te doen komen ook functionele mensen steeds meer in de positie van regievoerder, aanstuurder, controleur. Met andere woorden “Niet dingen doen, maar zorgen dat het wordt gedaan”. In BiSL Foundation is hier zeker ook een en ander van te vinden, maar dat was net even te vroeg. De uitwerking in BiSL Next biedt nieuwe kansen in een nieuw tijdperk.

Wat is wijsheid omtrent BiSL Foundation en BiSL Next?

Een goede strategie is op niet al te lange termijn eens goed naar BiSL Next te kijken; wat biedt het mij en mijn organisatie? En vervolgens te besluiten voorlopig nog de BiSL Foundation als basis te gebruiken en de voordelen van BiSL Next erin te vlechten. Of andersom: overstappen op het BiSL Next model. Maar dan wel met behoud van de onderdelen van BiSL Foundation die bruikbaar zijn.

BiSL Next – Een overzicht van alle frameworks op functioneel gebied

Bestaat er maar één model op functioneel gebied, of zoals het ook wel wordt genoemd: business informatiemanagement? Ooit wel. BiSL was in 2005 het eerste model en heeft veel betekend om het functionele gebied letterlijk op de kaart te krijgen. Met de komst van BiSL Next wordt dit eerste model ook wel aangeduid met BiSL-1.

Bestaan er naast BiSL alternatieven op functioneel gebied? Zeker wel. In de afgelopen jaren zijn ontwikkeld:

BiSL-1

2005. Het allereerste framework op functioneel gebied. Veel gebruikt, het meest bekend en het effect van “first mover advantage” is hier duidelijk zichtbaar. In 2012 is een geringe update gedaan. Omdat het model zo bekend is wordt het hier niet verder beschreven.

BiSL Next

In 2017 is BiSL Next verschenen. Of het de opvolger van BiSL-1 zal worden, of ernaast zal gaan bestaan, is op het moment van schrijven van dit artikel nog ongewis. Vooralsnog (sept. 2018) bestaat het naast BiSL-1 en is de praktijktoepassing ervan beperkt, maar dat gaat met komende tijd naar verwachting zeker veranderen.

Het model gaat uit van vier drivers, vier domeinen en vier perspectieven aan de hand waarvan het hele functionele gebied wordt afgedekt. In het eerste, Engelstalige boek over BiSL Next dat verscheen begin 2017 is het hele model nog betrekkelijk abstract beschreven. In het Nederlandstalige boek BiSL Next in uitvoering worden alle activiteiten en producten beter uitgewerkt.

FSM

FSM (Functional Service Management) is ontstaan in 2013 en biedt een strak uitgewerkte, methodische beschrijving van werkzaamheden op functioneel gebied. Oneerbiedig gezegd lijkt het een beetje op BiSL-1 light, omdat het “slechts” 6 processen omvat. Maar vergist u zich niet; de uitwerking is consistent, alle onderdelen sluiten netjes op elkaar aan en het is meteen toepasbaar. De aansluiting met IT wordt gerealiseerd met het al langer bestaande ISM.

MCTL

In 2015 is MCTL (Managing Computer Technology Library) ontstaan en sindsdien verschijnt elk halfjaar een update. MCTL biedt online een uitgebreide set uitwerkingen op functioneel gebied. Naast veel bekende gebieden als call-afhandeling, gebruikersondersteuning en change zijn bijvoorbeeld monitoring en security uitgebreid beschreven. Opvallend is dat binnen MCTL uitwerkingen zijn gemaakt op basis van doelen en dat processen wat minder prominent aan bod komen. Zo is bijvoorbeeld bij call-afhandeling niet het proces om een call af te handelen het belangrijkst, maar het achterliggende doel: gebruikers zoveel mogelijk ongestoord laten werken. En daarmee wordt binnen call-afhandeling een belangrijk deel van het werk besteed aan het voorkomen van (volgende) calls.

Daarnaast richt MCTL zich niet alleen op de invulling van de informatievoorziening. Met computertechnologie (hardware, software en databases) kun je meer, zoals bijvoorbeeld het creëren van digitale producten en diensten. MCTL bereikt daarmee een breder toepassingsgebied dan BiSL.

Hoe om te gaan met de verschillende modellen?

BiSL-1, BiSL Next en MCTL zijn opgezet als modellen die je zelf naar eigen idee kunt aanpassen en gebruiken. U kunt dus ook onderdelen uit deze verschillende modellen gebruiken. Om het niet te ingewikkeld te maken is het verstandig één model als basis te gebruiken en alleen waar nodig te gaan shoppen in andere modellen. BiSL is het meest bekend, maar MCTL is op onderdelen veel verder uitgewerkt en het meest actueel. U kunt dus bijvoorbeeld BiSL als basis nemen en vervolgens in MCTL grasduinen voor uitwerkingen op onderdelen die u goed kunt gebruiken.

FSM is hier een buitenbeentje. Het is een doordacht model, maar zoals al aangegeven; de bedoeling van dit model is feitelijk dat u het toepast zoals aangegeven en niet allerlei variaties gaat aanbrengen. andersom kan overigens wel: stel dat u BiSL als basis gebruikt en iets in FSM vindt dat u ook kunt gebruiken. Wel, wat let u?

BiSL Next – 2e editie Engelstalige boek

In februari 2017 verscheen het boek “BiSL Next – A Framework for Business Information Management”, de eerste publicatie op het gebied van BiSL Next. Onlangs, release in augustus 2018, is de tweede editie verschenen. Wat zijn de verschillen? Wel, voor het geval u de eerste versie heeft en zich al zorgen begint te maken; niet doen. De tweede editie kent marginale wijzigingen ten opzichte van de eerste versie. Enkele stukjes tekst zijn aangevuld, gewijzigd of op een iets andere plaats neergezet.

Bij elkaar is het zoeken naar de verschillen tussen de eerste en tweede versie. En niet een beetje zoeken, maar heel erg. Dat is geen ramp, integendeel. Stel dat het nieuwe BiSL Next model na 1,5 jaar al een mega-update zou krijgen, dan zou dat de acceptatie van het model niet bepaald bevorderen. Het is op dit moment voor de meesten al moeilijk genoeg de overgang van het eerste BiSL model naar BiSL Next te maken. Dan zijn nog meer tussentijdse updates het laatste waar je op zit te wachten, toch?

Met andere woorden, als u de eerste versie van het boek heeft, dan blijft die gewoon bruikbaar. Wilt u vanaf nu een Engelstalig boek over BiSL Next aanschaffen, dan doet u er natuurlijk goed aan meteen de tweede editie aan te schaffen.

BiSL Next – Perspectives. Een korte samenvatting.

In navolging van de korte samenvatting van de vier domains (domeinen) in BiSL Next zijn nu ook de vier perspectives (perspectieven) kort uitgewerkt. De vier perspectives zijn achtereenvolgens:

  • Business
  • Data
  • Service
  • Technology

Op een aparte pagina is een korte samenvatting van deze perspectives te vinden. De relatie met de domains wordt hier ook weer gelegd.

BiSL Next – Domains. Een korte samenvatting.

Binnen BiSL Next zijn een viertal domains (domeinen) beschreven op basis waarvan het model verder wordt uitgewerkt. Het zijn achtereenvolgens:

  • Governance
  • Strategy
  • Improvement
  • Operation

Op een aparte pagina  is een korte samenvatting van deze domains te vinden zodat u snel op de hoogte bent van de essentie en toepassingsmogelijkheden hiervan.

BiSL Next – Rollen. Hoe delen we al die functionele taken in?

Het hele functionele vakgebied bestaat conform BiSL Next uit een grote hoeveelheid taken die keurig in dit model zijn samengebracht. In de praktijk zijn het natuurlijk werknemers, mensen van vlees en bloed,  die deze taken uitvoeren. Bekende rollen zijn die van de key-user, functioneel beheerder en informatiemanager.

Op een aparte pagina is een opsomming gemaakt van alle rollen die een grotere of kleinere bijdrage kunnen leveren op functioneel gebied. Daarnaast is een stappenplan uitgewerkt hoe u voor uw eigen organisatie tot een juiste taakverdeling komt. En tot slot zijn er op die pagina ook nog enige verwijzingen opgenomen naar voorbeelden van uitwerkingen van rolbeschrijvingen. U kunt immers alles zelf verzinnen, maar dat is wel een beetje zonde van de tijd en energie.

Nieuwsgierig geworden? Klik hier voor verdere informatie.

BiSL Next – Drivers

BiSL kent een viertal drivers: Need en Value resp. Capability en Mission. Doel van de drivers is:

“De juiste dingen doen om de juiste reden”

Op een aparte pagina, die hier is te vinden, worden de drivers kort uitgelegd. Een aanrader om even snel te weten te komen wat wordt bedoeld met de drivers en hoe ze onderling samenhangen.